IV Kongres Polskich Towarzystw Naukowych na Obczyźnie

Nowoczesne nauczanie tradycji ojczystych – Sybiracy i młodzież

Pod Honorowym Patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego

Kraków, 4–7 września 2014

Panel filmowy

 

Środa, 3 września, Duża Aula PAU

 

 

godz. 18.00

 

 

Escaping Russia

film dokumentalny, Polska 2014, 21 min
reż. Paweł Kuczyński


Projekcja oraz spotkanie ze Stanleyem Opałką, bohaterem filmu.

 

Stanley Opałka w 1940 roku, gdy miał 7 lat, podzielił los blisko 2 milionów Polaków i został wywieziony przez Sowietów ze wschodniej Polski na Syberię. W tym okrutnym czasie mały Stan, tracąc połowę swej licznej rodziny, stawiał czoła głodowi, chorobom i komunistycznej propagandzie.

Siedemdziesiąt lat później Stanley Opałka, emerytowany nauczyciel historii i autor wspomnień „Escape from Russia”, stale pamięta o bolesnej przeszłości. Równocześnie swój sukces życiowy przypisuje umiejętności zapominania horroru. Jak można połączyć ze sobą te dwie emocje?

 

 

 

godz. 18.30

 

 

Wyszli z ziemi niewoli…

film dokumentalny, Polska, 38 min
reż. Hubert Chudzio


Film przedstawia historię polskich zesłańców na Syberię podczas II wojny światowej, którym udało się wyjść ze Związku Sowieckiego z armią polską, dowodzoną przez generała Władysława Andersa. Około 38 000 cywili, głównie kobiet i dzieci, trafiło najpierw do Iranu, a następnie do Afryki Wschodniej i Południowej. Około 18 000 Sybiraków zostało rozlokowanych w 22 osiedlach w Kenii, Ugandzie, Tanzanii, Rodezji Północnej i Rodezji Południowej oraz RPA. Po wojnie część z nich trafiła do Wielkiej Brytanii, inni do Kanady, Australii, USA i Polski. W filmie swoją historię przedstawia kilkunastu Sybiraków-Afrykańczyków, głównie mieszkańców Leicester w Wielkiej Brytanii.

 

 

Mój tatuś był ułanem

film dokumentalny, Polska, 25 min
reż. Jakub Barua


Film poświęcony losom Janiny Roche. Bohaterka filmu po raz ostatni widziała swojego ojca, kiedy wyjeżdżał z koszar na front wraz ze swoim pułkiem ułanów. Słuch o nim zaginął, nigdy więcej się nie spotkali, a jego losy pozostały nieznane. W czasie wojny Pani Janina wraz z resztą rodziny została zesłana przez Sowietów w głąb ZSRS. W łagrze straciła brata, który umarł z głodu. Po zawarciu układu Sikorski–Majski wraz z matką opuściła „nieludzką ziemię”, by przez Iran dotrzeć do Afryki. W drodze, podczas przeprawy przez rzekę, zginęła jej siostra.

Janina Roche trafiła do polskiego osiedla w Kenii. Po zakończeniu wojny nie zdecydowała się na powrót do komunistycznej Polski... Zmarła w Nairobi, na emigracji.

 

 

Przesiedleni. Wypędzeni

film dokumentalny, Polska, 20 min
reż. Anna Kaszewska, Hubert Chudzio


Film, oparty na losach Aldony Lewoniec, porusza mało znany temat zsyłek Polaków na Syberię jeszcze po II wojnie światowej. Pani Aldona siłą, zabrana ze szkoły w Święcianach, wraz z całą rodziną została wywieziona w 1951 r. na Syberię. Na zesłaniu spędzili niemal 6 lat. W 1957 r. przyjechali do Lidzbarka Warmińskiego, gdzie zamieszkali na stałe.

 

 

Santa Rosa

film dokumentalny, Polska 2013, 10 min
reż. Janusz Połom


Film przedstawia historię tysiąca pięciuset polskich uchodźców, którzy wyszli ze Związku Sowieckiego wraz z gen. Władysławem Andersem. Z obozów w Indiach zostali przewiezieni przez Melbourne, Wellington i San Francisco do hacjendy Santa Rosa koła miasta León w środkowym Meksyku. W zorganizowanym tam polskim osiedlu oczekiwali zakończenia wojny, by wrócić do wolnego Kraju. Gdy okazało się to niemożliwe, rozjechali się po świecie, najwięcej z nich osiadło w USA i Wielkiej Brytanii, część pozostała w Meksyku. W 1993 roku spotkali się w Santa Rosa w pięćdziesiątą rocznicę powstania obozu, by powspominać.

 

Projekt jest współfinansowany
ze środków otrzymanych od
Ministerstwa Spraw Zagranicznych
w ramach konkursu
na realizację zadania
„Współpraca z Polonią i Polakami
za granicą w 2014 r.”

 

Organizator

Współorganizatorzy

Gość honorowy

 

Kongres organizowany przy wsparciu finansowym

Sponsorzy

 

Patroni medialni